Archiwum

„Okiem Młodych”. 10 lat dokumentalnej podróży

Z daleka od wielkich ośrodków miejskich dzieje się impreza, zakładająca prezentację najciekawszych filmów dokumentalnych autorstwa młodych twórców. Zainicjowany w 2008 r. przez Bożenę Kuźmę ze Świdnickiego Ośrodka Kultury festiwal przeszedł bardzo długą drogę, zarówno jeśli chodzi o skalę, jak i o stronę organizacyjną oraz o dobór tytułów do programu.

W pierwszej edycji wzięło udział raptem… 5 filmów, a całość trwała 2 dni. Dziś na Festiwal Filmów Dokumentalnych „Okiem Młodych” nadsyłanych jest ok. 100 filmów rocznie, odbywa się Konkurs Główny (dla filmów do 30 minut autorstwa twórców do 30 lat) i Konkurs Młodzieżowy (dla filmów do 30 minut autorstwa amatorów do 21 lat), imprezie towarzyszy kilkanaście innych projekcji, spotkań i wydarzeń towarzyszących. Byliśmy gośćmi jednego z najważniejszych festiwali filmu dokumentalnego w Rosji – „Flahertiana” (2014), a świdnicka impreza doczekała się również nominacji do nagrody Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej w kategorii Krajowe Wydarzenie Filmowe (2016).

Dekada trwania festiwalu to dziesiątki znakomitych gości, na czele z nominowanym do Oscara Bartkiem Konopką, najważniejszymi polskimi reżyserami dokumentu Jackiem Bławutem, Pawłem Łozińskim, Maciejem Drygasem czy Piotrem Stasikiem, a także takimi postaciami jak: Roman Gutek i Tadeusz Sobolewski. Do tego prezentacje najlepszych filmów dokumentalnych ostatnich lat, m.in. „Nie zapomnij mnie” Davida Sievekinga, „Scena zbrodni” Joshui Oppenheimera, „Sól ziemi” Wima Wendersa i Juliano Ribeiro Salgado czy „Nawet nie wiesz, jak bardzo Cię kocham” Pawła Łozińskiego.

11-12 kwietnia 2008 r. (pierwsza edycja)

Początki festiwalu sięgają wiosny roku 2008, kiedy to – jeszcze pod nazwą „Festiwal Okiem Młodych – Zapukać do człowieka” – odbyła się inauguracyjna edycja imprezy. Jury w składzie: Cezary Ciszewski, Mariusz Połczyński, Marek Banaszyk, Ada Jaworska, Jacek Wiśnicki przyznało główną nagrodę w wysokości 1200 zł filmowi „Pod innym niebem”, autorstwa Marka Sojki i Macieja Kochajewskiego. Nagrodę publiczności zdobył „Pan Chlebek” w reżyserii Przemysława Filipowicza.

Imprezę zorganizowały wspólnie: Świdnicki Ośrodek Kultury oraz Stowarzyszenie WroFilm.

13-14 czerwca 2009 r. (druga edycja)

Druga odsłona imprezy przyniosła parę zmian, począwszy od terminu – 13-14 czerwca 2009 r., aż po nazwę, która brzmiała teraz: Festiwal Filmów Dokumentalnych Tworzonych przez Młodzież „Okiem Młodych”. Przetasowaniu uległ również skład organizatorów – Świdnickiemu Ośrodkowi Kultury partnerowała Fundacja Inicjatyw Kulturalnych Plaster.

Jury w składzie: Bartosz Konopka, Jacek Wiśnicki, Bożena Kuźma uznało za najlepszy film „Jutro…”, reż. Bartosz Kruhlik. Wyróżnienia powędrowały do filmów „Boisko” Dominik Krawczyk i „7109 km”, reż. Marcin Filipowicz.

26-27 listopada 2010 r. (trzecia edycja)

Festiwalu Filmów Dokumentalnych Tworzonych przez Młodzież „Okiem Młodych” w 2010 r. wygrał ponownie Bartosz Kruhlik, tym razem otrzymał nagrodę za dokument „Wycieczka”. Jury w składzie: Janusz Mrozowski (przewodniczący), Maria Zięba, Bożena Kuźma, Jacek Wiśnicki nagrodziło ten film za subtelność i bezpretensjonalność w ukazaniu relacji i różnic międzypokoleniowych. Wyróżnienie jurorów powędrowało do Beniamina Kostasa za film „Na swoim”.

Imprezę zorganizowały Świdnicki Ośrodek Kultury, Fundacja Inicjatyw Kulturalnych Plaster oraz Stowarzyszenie SPRING’04. Całość po raz trzeci odbyła się w Sali Teatralnej ŚOK-u. Oprócz projekcji konkursowych odbyły się także pokazy specjalne „Na północ od Kalabrii” Marcina Sautera oraz „Bad Girls. Cela 77” Janusza Mrozowskiego.

14-16 października 2011 r. (czwarta edycja)

Jury IV Festiwalu Filmów Dokumentalnych „Okiem Młodych” w Świdnicy w składzie: Jacek Bławut, Mikołaj Jazdon i Tomasz Wolski nagrodziło film „Rozmowa”, reż. Piotr Sułkowski, przyznając Nagrodę Specjalną Jury filmowi „Luiza Hert”, reż. Agnieszka Woszczyńska, a wyróżnienie filmowi „Nie patrzę”, reż. Alicja Stasiak. Do laureata nagrody głównej trafiło 5000 zł.

Imprezę zorganizowały wspólnie: Świdnicki Ośrodek Kultury, Fundacja Visionica oraz Stowarzyszenie SPRING’04. Dyrektorem Artystycznym Festiwalu został Lech Moliński. Festiwal odbywał się w Sali Teatralnej Świdnickiego Ośrodka Kultury oraz w Kinie Gdynia, działającym w Świdnicy od lat 20. XX wieku. „Okiem Młodych” odwiedziło blisko 800 osób.

20-23 września 2012 r. (piąta edycja)

Jury w składzie: Paweł Łoziński, Agnieszka Janowska, Jolanta Janowiec-Lewandowska przyznało Grand Prix Festiwalu filmowi „Gwizdek” w reżyserii Grzegorza Zaricznego, Nagrodę Specjalną Jury otrzymała Aniela Gabryel za film „Kamyczkowi rycerze”. Wyróżnienia dostały: „Wojny domowe” Aleksandry Popińskiej oraz „Dzisiaj w Warszawie, jutro gdzieś w świecie” Grzegorza Brzozowskiego. Faworytem publiczności okazała się „Sonda o kobietach” Mateusza Głowackiego.

Festiwalowi towarzyszył przegląd twórczości Pawła Łozińskiego. Całość zorganizowały wspólnie Świdnicki Ośrodek Kultury i Wrocławska Fundacja Filmowa. Ten duet odpowiada za festiwal po dziś dzień.

19-22 września 2013 r. (szósta edycja)

Jury w składzie: Tadeusz Sobolewski, Jędrzej Morawiecki, Paweł Wysoczański przyznał Grand Prix filmowi „Osiemnastka” Marty Prus, Nagrodę Specjalną Jury drugi rok z rzędu zdobyła Aniela Gabryel, tym razem za film „Lecieć – nie lecieć”. Ponadto jury postanowiło przyznać aż cztery wyróżnienia – dla: Tomasza Jeziorskiego za film „Obóz”, Izabeli Kiszczak za film „2 x 2”, Aleksandry Maciejczyk za film „Nils”, Bartka Tryzny za film„Pocztówka”.

Filmem otwarcia było „Nie zapomnij mnie” Davida Sievekinga, a frekwencja na imprezie po raz pierwszy przekroczyła 1000 osób. Swoją nagrodę zaczęli też przyznawać osadzeni na oddziale więziennym Aresztu Śledczego w Świdnicy, którzy nagrodzili film „Edward” Emilii Śniegoskiej.

Dyrektorem Festiwalu został Paweł Kosuń, stanowisko dyrektora artystycznego nie uległo zmianie.

10-14 września 2014 r. (siódma edycja)

Jury w składzie: Adriana Prodeus, Roman Gutek, Maciej Drygas przyznało Grand Prix Festiwalu w wysokości 3000 zł filmowi „Punkt wyjścia” Jagody Szelc. Specjalne wyróżnienie dla Filmu o Szczególnych Walorach Przyrodniczych (przyznaną z okazji 90-lecia Lasów Państwowych) w kwocie 3000 zł powędrowało do filmu „Okienko dobrej pogody” Tomasza Jeziorskiego. Nagrodę Specjalną Jury otrzymała Małgorzata Goliszewska za film „I’ll Call You When I Get There”. Zainaugurowany został też Międzynarodowy Konkurs Szkół Filmowych, w którym swoje filmy zaprezentowały szkoły filmowe z Czech, Polski, Słowacji i Węgier, a laureatem został Maciej Buchwald za filmem „Horoskopy miłości”.

Na pokazach pozakonkursowych wyemitowane zostały m.in. „Scena zbrodni” J. Oppenheimera, „Deep Love” Jana P. Matuszyńskiego, „Uciekinier z Nowego Jorku”, Michaela Oberta oraz „Nowojorska ulica w obiektywie” Cheryl Dunn.

21-27 września 2015 r. (ósma edycja)

Jury Konkursu Głównego obradowało w składzie: Artur Liebhart, Maciej Gil, Iwona Łyko. Jury Międzynarodowego Konkursu Szkół Filmowych tworzyli: Adam Hanuljak (Słowacja), Radovan Sibrt (Czechy), Jagoda Szelc (Polska). Dodatkowo, przedstawiciele świdnickich liceów stworzyli Jury Młodzieżowe. Oto komplet laureatów:

1. „Trampkarze”, reż. Marcin Filipowicz – Nagroda „Kinematografek”, przyznana przez osadzonych z oddziału więziennego Aresztu Śledczego w Świdnicy
2. „Drugie piętro”, reż. Hajni Kis – Nagroda Publiczności
3. „Fabio’s Videos”, reż. Kamil Krukowski – Nagroda Specjalna Jury
4. „Obiekt”, reż. Paulina Skibińska – Nagroda Specjalna dla Filmu o Szczególnych Wartościach Przyrodniczych
5. „Wielkie emocje Igora”, reż. Igor Strejcovsky – Nagroda Międzynarodowego Konkursu Szkół Filmowych
6. „Dokument”, reż. Marcin Podolec – Grand Prix „Złote Oko” (5000 zł) i Nagroda Jury Młodzieżowego

W programie znalazł się przegląd nowych czeskich filmów dokumentalnych, m.in. „Gottland”, „Pod słońcem ciemność” Martina Marecka, a także „Strumień miłości” Agnes Sos oraz „Jurek” Pawła Wysoczańskiego. Średnia liczba widzów na poszczególnym seansie, wyniosła 200 widzów.

12-18 września 2016 r. (dziewiąta edycja)

Jury w składzie: Piotr Stasik, Kaja Klimek, Marcin Podolec przyznało Grand Prix „Złote Oko” filmowi „Nauka” Emi Buchwald, a Nagroda Specjalna dla Filmu o Szczególnych Walorach Przyrodniczych powędrowała do dokumentu „Daniel” Anastazji Dąbrowskiej, z kolei wyróżnienie otrzymał film „Pół roku Franka W.” , reż. Katarzyna Warzecha. Publiczność wybrała film „Więzi” Zofia Kowalewska – Nagroda Publiczności.

Po raz pierwszy odbył się Konkurs Młodzieżowy dla amatorów do 21 lat, a Jury w składzie: Rafał Skalski, Anna Desponds, Małgorzata Kozubek wybrało film, „Nasz dom”,reż. Kinga Pudełek, Wiktor Goncerz, Adrian Krzemiński, jednocześnie przyznając wyróżnienie: „Wykluczeni” Krzysztof Świderski.

Dużym wydarzeniem była dyskusja o filmoterapii po filmie „Nawet nie wiesz, jak bardzo Cię kocham” Pawła Łozińskiego oraz przedpremierowy pokaz dokumentu „Mnich z morza” i spotkanie z reżyserem Rafałem Skalskim. W związku z hasłem imprezy „Przyszłość jest dziś” zaprezentowany został Przegląd Filmu i Sztuki w Wirtualnej Rzeczywistości „Czasoprzestrzenie VR”, przygotowany przez Jacka Nagłowskiego. Zlokalizowane na Dworcu Świdnica Miasto wydarzenie spotkało się z wielkim oddźwiękiem i pozwoliła podnieść frekwencję podczas wydarzenia do blisko 3000 widzów.